GPSC 2019-20: Paper V: General Studies 2

In what circumstances the Bills presented in Parliament can get lapsed? Explain with examples.

કયા સંજોગોમાં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવેલાં ખરડાઓ રદ થઈ શકે ? ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

“Indian democracy cannot be tyranny of the unelected.” - Arun Jaitely’s statement on the NJAC (National Judicial Appointment Commission) verdict. Discuss this statement in the present context.

“ભારતીય લોકશાહી એ બિનચૂંટાયેલાઓના અંકુશમાં ના હોઈ શકે.” - NJAC (રાષ્ટ્રીય ન્યાયિક નિયુક્તિ આયોગ) ફેંસલા ઉપર અરૂણ જેટલીના સદરહુ વિધાનની સાંપ્રત સંદર્ભે ચર્ચા કરો.

Do you agree with the Supreme Court’s judgment that “Right to Privacy is a fundamental right”? Justify your answer.

શું તમે “ગોપનીયતાનો અધિકાર એ મૂળભૂત અધિકાર છે” તેવા સર્વોચ્ચ અદાલતના ચુકાદા સાથે સંમત છો ? તમારા જવાબને વાજબી ઠેરવો.

“The distribution of powers between the Union and the States under the Seventh Schedule of the Constitution is not absolute.” - Examine this statement in the context of Union-State relations in India.

“બંધારણની સાતમી અનુસૂચી હેઠળ કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે સત્તાનું વિભાજન અબાધિત નથી.” આ વિધાનને ભારતમાં કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધોના સંદર્ભે ચકાસો.

Are Legislative Councils necessary in States? Discuss in the context of some States demanding Legislative Councils to be established and some others proposing it to be abolished.

શું રાજ્યોમાં વિધાન પરિષદો જરૂરી છે ? કેટલાક રાજ્યો વિધાન પરિષદોની સ્થાપનાની માંગણી કરી રહ્યા છે જ્યારે કેટલાક રાજ્યો વિધાન પરિષદો દૂર કરવાની માંગણી કરી રહ્યા છે, તે સંદર્ભે ચર્ચા કરો.

Explain with illustrations, the role played by regulatory authorities in regulating the key sectors of Indian economy.

ભારતીય અર્થતંત્રના ચાવીરૂપ ક્ષેત્રોના નિયમનમાં નિયમનકારી સત્તાઓ દ્વારા ભજવાતી ભૂમિકા ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

“Can amendments to impose higher penalties as suggested in the Motor Vehicles Act of 2019 bring down traffic violations and accidents?” Elaborate.

શું મોટર વ્હીકલ અધિનિયમ - 2019માં જોગવાઈ કર્યા મુજબ વધુ સજા લાગુ કરવાના સુધારાઓ ટ્રાફીક ઉલ્લંઘન અને અકસ્માતમાં ઘટાડો લાવશે ? વિસ્તૃત ચર્ચા કરો.

The widespread use of social media has reduced the digital divide – Comment.

સોશિયલ મીડિયાના વ્યાપક ઉપયોગે “ડીજીટલ ડીવાઈડ” (Digital divide) ઘટાડી છે. ટિપ્પણી કરો.

Have the local self-government bodies become ineffective to an extent due to the administrative decentralization not matching with the democratic decentralization post 73rd and 74th Constitutional Amendment Acts. - Discuss.

73મા અને 74મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમો બાદ વહીવટી વિકેન્દ્રિયકરણ લોકશાહીના વિકેન્દ્રીયકરણ સાથે બરાબરી કરી ન શકવાના કારણે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ પ્રમાણમાં બિનઅસરકારક બની રહી છે ? ચર્ચા કરો.

The criteria of devolution of funds from the Union to the State has undergone changes in the 15th Finance Commission compared with the 14th Finance Commission. - Indentify the changed parameters.

14મા નાણાકીય આયોગની સરખામણીમાં 15મા નાણાકીય આયોગમાં કેન્દ્ર દ્વારા રાજ્યોને ભંડોળ ફાળવણીના માપદંડમાં ફેરફાર આવ્યો છે. બદલાયેલા પરિમાણો તારવો.

Can law enforce Values and Ethics in society? Argue.

શું કાયદો સમાજમાં મૂલ્યો અને નૈતિકતાનો અમલ કરાવી શકે ? દલીલ કરો.

Increased consumerism due to globalization has adversely impacted core family values – Comment.

વૈશ્વિકરણ કારણે વધેલા ઉપભોક્તાવાદે કુટુંબના મૂળભૂત મૂલ્યો ઉપર અવળી અસર કરી છે. ટીપ્પણી કરો.

Fake news on digital platforms is impacting thought process of the youth negatively. Critically evaluate in the context of changing behaviour and ethics.

ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ઉપર ખોટા સમાચારો યુવાઓની વિચારધારા ઉપર નકારાત્મક અસર કરે છે. બદલાતા વર્તન અને નૈતિકતાના સંદર્ભે વિવેચનાત્મક મૂલ્યાંકન કરો.

Anger is a powerful human emotion. What is the true role of social influence in translating it in constructive directions?

ગુસ્સો એ મનુષ્યની પ્રબળ લાગણી છે. તેને રચનાત્મક દિશામાં પરિવર્તીત કરવામાં સામાજિક અસરની ભૂમિકા શું છે ?

According to Mahatma Gandhi, the best administrator is the one who holds authority as a trustee of the people and exercises it in the interest of the people. Elaborate the statement in the present day context of administrative ethics.

મહાત્મા ગાંધી અનુસાર શ્રેષ્ઠ વહીવટકર્તા એ છે કે જે સત્તા (હોદ્દા)ને લોકોના ટ્રસ્ટી તરીકે ધારણ કરે છે અને તેનો ઉપયોગ લોકોના ફાયદા માટે કરે છે. સાંપ્રત વહીવટી નૈતિકતાના સંદર્ભે આ વિધાનની વિસ્તૃત ચર્ચા કરો.